MUSTAFOXON

MUSTAFOXON (15-a.) – Oʻzbek ulusi xonlaridan biri. Mustafoxonning ulusi Ishim va Otbosar daryolari boʻyida joylashgan. 1428-y. Abulxayrxon bilan ittifoqtuzgan. Keyinchalik Otbosar yaqinidagi u bilan boʻlgan jangda magʻlubiyatga uchragach, Mangʻishloqqa qochgan. Vazir sh. ga asos solgan. Пост Навигацияси

MUSAYEV Joʻra Azimboyevich

MUSAYEV Joʻra Azimboyevich (1928.5.12, Yangiyoʻl sh.) — genetik olim, Uzbekiston FA akad. (1984), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1980), biol. fanlari d-ri (1973), prof. (1975). Oʻrta Osiyo untini tugatgan (1948). ToshDU darvinizm va genetika kafedrasi assistenti (1952-56), dotsenti (1956-1974), tayyorlov f-ti umumiy nazariy fanlar kafedrasi mudiri (196166), gʻoʻza xususiy genetikasi — problema lab. mudiri (1974-y. … Читать далее

MAYDA TOVAR ISHLAB CHIQARISH

MAYDA TOVAR ISHLAB CHIQARISH — yakka mayda dehqon va hunarmandlarning ijtimoiy mehnat taqsimoti, i. ch. vositalarining xususiy mulkchiligi va xoʻjalikning aloqidaligi asosida uz shaxsiy mehnati b-n bozor uchun tovar chikaradigan i. ch. U kichik xoʻjaliklardan tarkib topadi. Mahsulotni ay-irboshlash vositasida isteʼmol etip] zaruriyati yotadi. Turkistonda 1913y. daqishloqdagi xoʻjalikning 72% mayda dehqon xoʻjaligi tashkil qilgan. Mayda … Читать далее

MUSAYEV

MUSAYEV Elbek (1935.15.8, Toshkent) — telejurnalist, kichik hajmdagi hikoyalar (miniatyura) ustasi. Uzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1990). Uzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1972). Urta Osiyo untini tugatgan (1958). Uzbekiston televideniyesi Bolalar va oʻsmirlar tahririyatida kichik muharrir, katta muharrir (1957— 62), «Yoshlik» bosh tahririyatining bosh muharriri (1962-67, 1969-86), dasturlar bosh direktori (1986—88), Uzbekiston televideniyesi va radioeshittirish … Читать далее

MOTOTSIKL SPORTI

MOTOTSIKL SPORTI — sportning texnik turi, mototsikl bilan oʻtkaziladigan musobakalar. Motodrom, shosse, trek, otchoparlarda tezlikka erishish (poyga), pastbaland joylarda hayday bilish (kross), yonilgʻini tejash, sunʼiy gʻov qoʻyilgan joylar va shahar harakati sharoitida rul boshqarish, turli oʻyinlar namoyish qilish, tepalikka koʻtarilish, chuqurlikka shoʻngʻish kabilardan iborat. Dastlab 1895-y. Parij—Bordo—Parij yoʻnalishi boʻyicha avtomobil poygasi bilan birgalikda tosh yoʻlda … Читать далее

MONOSILLABIZM

MONOSILLABIZM (mono… va yun. syllabe — boʻgʻin) — maʼlum bir tilda soʻzlar (leksemalar)ning bir boʻgʻinli boʻlishi. Bu xususiyat tillarni tipologik (lekin genealogik emas) jihatdan tasniflash uchun asos boʻladi. Monosillabizm koʻpgina xitoptibet tillari uchun xos xususiyatdir. Qad. turkiy soʻzlar arxitektonikasi ham uning oʻzak morfemasi bir boʻgʻinli ekanligini koʻrsatib (turadimas, bor, ol, qoch, tor). Пост Навигацияси

MONITORING

MONITORING (ing. monitoring — kuzatish, nazorat qilish) — maʼlum bir hodisa yoki jarayonning holatini kuzatish, hisobga olish, baholash va istiqbolini belgilash. Monitoring kundalik hayotning barcha sohalarida qoʻllanadi. Mac, ekologiya sohasida yer fondi holati boʻyicha kuzatishlar tizimi yer Monitoringi deb ataladi. Bunday Monitoring yerdagi oʻzgarishlarni oʻz vaqtida aniqlash, ularni baholash, salbiy jarayonlarning oldini olish va bartaraf … Читать далее

MONAXLIK ORDENLARI

MONAXLIK ORDENLARI — katolitsizmdz. markazlashgan monaxlik uyushmalari. Ular oʻz faoliyatlarida Rim papasi tasdiklagan ustavlarga amal qiladilar. Ilk Monaxlik ordenlari benediktchilar uyushmasi boʻlib, unga 6-a. da Italiyada asos solingan. 12—13-a. larda Fransiyada katoliklarning bir necha Monaxlik ordenlari tuzildi. Katolik Monaxlik ordenlari aʼzolarining koʻpchiligi monastirlaryaa yashaydi. 1970-y. larda 180 ga yaqin M. o. bor edi. Пост Навигацияси

MODUL

MODUL (lot. modulus — meʼyor, oʻlchov) — 1) meʼmorlik va qurilishda — majmualar, insho-otlar va ularning kismlari oʻlchamlarini ifodalash uchun qabul qilingan asbob, oʻlchov. M. ni qoʻllash natijasida bino, inshoot yoki uning qismlari oʻlchamlaridagi takrorlanuvchan (karrali) nisbatlari beriladi, qismlar uygʻunlashadi, qismlarning mutanosibligi taʼminlanadi hamda qurilish ishlari osonlashadi. Modul sifatida uzunlik oʻlchovi (fut,metr), bino elementlaridan birining … Читать далее

MIN

MIN — oʻrta asrdagi Xitoyda imperatorlar sulolasi (1368— 1644). Moʻgʻullarning Yuan sulolasi agʻdarilishi natijasida Chju Yuanʼchjan tomonidan asos solingan. 15-a. boshida bosqinchilik siyosati olib borgan. 1407-y. Xitoy qoʻshinlari Vyetnamni bosib olgan. Jan. dengizlar va Hind okeani mintaqalari tomon Chjen Xe qoʻmondonligi ostida 7 ta dengiz ekspeditsiyasi joʻnatilgan. Portugaliyaliklarning Xitoyda oʻrnashib olishga urinishlari munosabati bilan Min … Читать далее