MILL Jon Styuart

MILL Jon Styuart (1806.20.5, London — 1873.8.5, Avinyon) — ingliz faylasufi, iqtisodchi va jamoat arbobi. Ost-Indiya kompaniyasida (1823—58) xizmat qilgan. 1865—68 y. larda parlament aʼzosi . Liberal va demokratik islohotlarni qoʻllab-quvvatlagan. Millning dunyoqarashi D. Rikardo, I. Bentam, J. Berkli, D. Yum va b. ning falsafiy, iqtisodiy nazariyalari taʼsirida shakllangan. U murosali siyosat va davlatning iqtisodiyotga … Читать далее

MENEJMENT

MENEJMENT (ing. managment — boshqarish, tashkil etish) — maxsus boshqarish faoliyati; boshqarish toʻgʻrisidagi fan. M. ning holati i. ch. samaradorligiga, texnika va texnologiya darajasi hamda ishchi kuchining sifatiga taʼsir koʻrsatadi. Menejment fanining maz-muni boshqaruv tizimi va boshqaruv obyekti orasidagi oʻzaro munosabat boʻlib, uning asosiy vazifasi boshkaruvning zamonaviy usullarini, rahbarlik sanʼati sirlarini urganishdan iborat. Boshqaruv — … Читать далее

MAYDON KVANT NAZARIYASI

MAYDON KVANT NAZARIYASI — elementar zarralar va ularning oʻzaro taʼsiri, umuman, cheksiz koʻp erkinlik larajasiga ega (fizik maydonlar) kvant sistemalarni tadqiq qilish bilan shugʻullanuvchi fizik nazariyalarning umumiy nomi. Kvant mexanikahihhht elementar zarralar bilan bogliq jarayonlar (zarralar yutilishi, bir-biriga aylanishi va b.) ga tatbiqi natijasida paydo boʻlgan. Qattiq jism fizikasi, atom yalrosi nazariyasi va b. ga … Читать далее

KLASSIK SIYOSIY IQTISOD MAKTABLARI

KLASSIK SIYOSIY IQTISOD MAKTABLARI — iqtisodiy taʼlimotlar tarixida 17—19-a. larda vujudga kelgan yoʻnalishlar. Klassik siyosiy iqtisod maktablari qarashlari jamiyatning iqtisodiy hayotini dastlabki tizimli oʻrganish qoʻllanilgan nazariyalar hisoblanadi. Bu maktablarning yuzaga kelishiga 17-a. oxiri—18-a. davomida kapitalistik iqtisodiy munosabatlarning rivojlanishi va Angliyadagi sanoat inqilobi turtki boʻldi. Maktablarning klassik deb atalishining sababi shuki, ularning namoyandalari oʻz asarlarida hozirgi … Читать далее

FUQAROLIK JAMIYATI

FUQAROLIK JAMIYATI — konstitutsiyaviy huquq nazariyasida huquq va demokratiyaga asoslangan ijtimoiy hayotning zarur oqilona usuli; insonga uning iqgisodiy, siyosiy va madaniy hayoti shakllarini erkin tanlash kafolatlanadigan, qonun ustuvorligi va inson huquqlari hamda erkinliklari qaror topadigan, koʻp partiyaviylik, siyosiy intlar, mafkura va fikrlarning xilma-xilligi taʼminlanadigan hamda oʻzinioʻzi boshqarish organlarining mavqei baland boʻlgan ijtimoiy tuzum. Bunda mamlakatning … Читать далее

MATBUOT ERKINLIGI

MATBUOT ERKINLIGI — soʻz, shaxs, vijdon erkinligi singari siyosiy huquqlardan biri boʻlib, matbu-otning erkin faoliyat koʻrsatishini, kishilarning matbuotda oʻz fikr va tuygʻularini toʻsiqlarsiz ifoda eta olishini ifodalaydi. Matbuot erkinligi — matbuotning mohiyatini, uning jamiyat xayotidagi oʻrnini belgilaydi. Siyosiy jihatdan Matbuot erkinligiga demokratiya kurinishlaridan biri sifatida qaraladi. «Erkinlik» soʻzining tub maʼnosi har qanday toʻsiq, monelik va … Читать далее

MAYDON

MAYDON (fizikada) — fizikaning asosiy tushunchalaridan biri. Fizik hodisalar maʼlum kattaliklar bilan tavsiflanadi. Fazoviy nuqtalarning xar birida maʼlum bir qiymatga ega bulgan bu kattaliklar holisalarni miqdoriy tskshirish uchun zarur funksiyalardir. Fazolagi yeki uning ayrim qismilagi biror fizik kattalikning taqsimot sohasi my fizik kattalikning maydoni buladi. Fizik kattalikning tabiati (matematik maʼ-nosi)ga qarab, skalyar M. (tra Maydoni, … Читать далее

ELYUAR

ELYUAR Pol (taxallusi; asl nomi Ejen Emil Pol Grendel, Opps1e1) (1895.14.12, SenDeni, Sena departamenti — 1952.18.11, Sharanton) — fransuz shoiri. Dastlab, 1919 yil dadaizm (modernizm yoʻnalishidagi adabiy-badiiy oqim) ruhida jumboq va tushunish bir qadar ogʻir boʻlgan sheʼrlar yozgan («Hayvonlar va ularning egalari, odamlar va ularning hayvonlari», 1920; «Namunalar», 1921). 1924-yil A. Breton, L. Aragon va … Читать далее

FOROBIY

FOROBIY (taxallusi; toʻliq nomi Abu Nasr Muhammad ibn Muhammad ibn Uzlugʻ Tarxon Forobiy) (873, Forob sh. — 950, Damashq) — Oʻrta Osiyoning ulug mutafakkiri va qomusiy olimi. Yunon falsafasini chuqur bilgani, unga sharxlar bitganligi va jahonga targʻib qilgani hamda zamonasining ilmlarini puxta oʻzlashtirib, fanlar rivojiga ulkan hissa qoʻshgani uchun «alMuallim assoniy» («Ikkinchi muallim», Aristoteldan keyin), … Читать далее

OQQOʻRGʻON TUMANI

OQQOʻRGʻON TUMANI — Toshkent viloyatidat tuman. 1935-y. 28-iyuldatashkil qilingan. Shim. va shim.-gʻarbda Quyi Chirchiq tumani, gʻarb va jan.gʻarbda Sirdaryo viloyati, shim.-sharqda Oʻrta Chirchiq tumani, jan. va jan.sharqda Boʻka tumani, sharqda Piskent tumani bilan chegaradosh. Mayd. 0,40 ming km2. Aholisi 86,8 ming kishi (2003). Tumanda 1 shahar (Oqqoʻrgʻon), 1 shaharcha (Alimkent), 10 qishloq fuqarolari yi-gʻini (Achchi, … Читать далее