PORTUALEGRI

PORTUALEGRI — Braziyaiyanish jyan. qismidagi shahar. Riugrandidu-Sul shtatining maʼmuriy markazi. Ahrlisi 1,3 mln. kishi (2000). Atlantika oke-anining Patus koʻl-qoʻltigʻi sohilidagi port. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Mamlakat jan. dagi yirik iqtisodiy markaz. Oziq-ovqat, toʻqimachilik, neftni qayta ishlash, kimyo, mashinasozlik va metallsozlik sanoati korxonalari mavjud. Issiklik elektr styasi qurilgan. P.-A. orqali chetga goʻsht va b. chorvachilik mahsulotlari, … Читать далее

MAYKOP MADANIYATI

MAYKOP MADANIYATI — Shim. Kavkaz togʻ oldi hududlarida tarqalgan arxeologik madaniyat (mil. av. 3ming yillikning 2-yarmi). 1897-y. tekshirilgan Maykop qoʻryuni nomilan olingan. Maykop madaniyatiga koʻplab k,oʻrgonlar, baʼzan mustahkamlaigan manzilgohlar mansub. Maykop madaniyatining soʻnggi bosqichida tosh maqbaralar, jumladan, dolmenlar paylo boʻlgan. Asosiy mehnat va jangovar qurol sifatida mis boltalar, motigalar, choʻqmorlar, pichoqlar, xanjarlar, pashiaxalar, nayza uchlari … Читать далее

MEKSIKA TOGʻLIGI

MEKSIKA TOGʻLIGI — Shim. Amerikaning jan. qismidagi togʻlik, Meksika hududining katta qismini egallagan. Mayd. 1,2 mln. km2. Keng yassitogʻlik va uni oʻrab olgan togʻ tizmalaridan iborat. Shim. da Buyuk tekisliklar va Kolorado platosiga tutash. Aksari qismining bal. 1000—2000 m. M. t. ning sharqiy chekkasida Sharqiy Syerra-Madre togʻlari, gʻarbida Gʻarbiy Syerra-Madre togʻlari bor. Jan. da oʻchgan … Читать далее

MUBORAK TUMANI

MUBORAK TUMANI — Qashqadaryo viloyatitsat tuman. 1978-y. 13 sent. da tashkil etilgan. Gʻarbda Buxoro viloyati, shim. da Navoiy va Samarqand viloyatlari, sharkda viloyatning Koson tumani, jan. da Kasbi va Mirishkor tumanlari b-n chegaradosh. Mayd. 3,07 ming km2. Aholisi 62 ming kishiga yaqin (2003). Tumanda 4 qishloq fuqarolar yigʻini (Muborak, Sariq, Qarluk, Qoraqum), 1 shahar (Muborak) … Читать далее

MINNESOTA

MINNESOTA — AQSHning shim. qismidagi shtat. Mayd. 218,6 ming km2. Aholisi 5,01 mln. kishi (2002). Maʼmuriy markazi — Sent-Pol sh. Buyuk koʻllardan gʻarbda joylashgan. Yer yuzasi oʻrqirli tekislik. Iqlimi moʻtadil kontinental iqlim. Yanv. ning oʻrtacha t-rasi 10—15°, iyulniki 17—22°. Yillik yogʻin 700 mm gacha. Asosiy daryosi — Missisipi. Shim.-sharqida igna bargli oʻrmonlar saqlangan; 10 mingdan … Читать далее

MADURLAR

MADURLAR — Indoneziyadagi xalq (Madura o. va Yava o. ning sharqiy kismi). Umumiy soni 10,8 mln. kishi (1990-y. lar oʻrtalari). Tili indonez tillariga yaqin madura tili. Dindorlari — sunniy musulmonlar. Madurlar chorvachilik (qoramol, yilqi, echki), dehqonchilik (sholi, makkajoʻxori, bogʻdorchilik), hunarmandlik, tuz qazib olish, baliqchilik bilan shugʻullanadi. Пост Навигацияси

MOʻYNOQ TUMANI

MOʻYNOQ TUMANI — Qoraqalpogʻiston Respublikasining shim. dagi tuman. 1931-y. 19 sent. da tashkil etilgan. Amudaryo deltasi, Orol dengizining jan. dagi hududlarni egallaydi. Qoraoʻzak, Chimboy, Boʻzatov tumanlari, Krzogʻiston Respublikasining Oqtoʻba, Qiziloʻrda viloyatlari bilan chegaradosh. Mayd. 37,94 ming km2. Aholisi 28,8 ming kishi (2003). Tumanda 5 ovul fukarolari yigʻini (Boʻzatov, Madali, Tikoʻzak, Uchsoy, Qozoqdaryo), 1 shahar (Moʻynoq) … Читать далее

MEN

MEN — AQSHning shim.-sharqiy qismidagi shtat, Atlantika okeani sohili shim. da. Yangi Angliyada, Kanada chegarasiga yaqin. Mayd. 86,1 ming km2. Aholisi 1,3 mln. kishi (2002), shuning 45% dan ortigʻi shaharlarda yashaydi. Maʼmuriy markazi — Ogasta sh. ; eng yirik shaxri va porti — Portlend. M. hududining aksari qismi Appalachi togʻlari bilan band (eng baland joyi … Читать далее

MIRZACHOʻL TAJRIBA DALASI

MIRZACHOʻL TAJRIBA DALASI — Turkistondagi dastlabki i. t. muassasalaridan biri; bevosita dala sharoitida q. x. ekinlari bilan dala tajribalari oʻtkazilgan. Mirzachoʻldagi sobiq Spasskiy posyolkasi (hoz. Guliston sh. hududi)da joylashgan. Mirzachoʻlni oʻzlashtirishda katta rol oʻynagan. 1900-y. da «Turkiston qishloq xoʻjalik jamiyati» tashabbusi bilan tashkil etilgan. 1914-y. riba st-yasi, 2 dala uchastkasi (umumiy mayd. 260 ga dan … Читать далее

MELIORATSIYA

MELIORATSIYA (lot. melioraio — yaxshilash) , qishloq xoʻjaligi melioratsiyasi — yerlarning unumdorligini tubdan yaxshilashga qaratilgan tashkiliyxoʻjalik, muhandislik va agrotexnik tadbirlar turkumi. Melioratsiya tabiiy sharoitlar (tuproq, gidrologik, iqlimiy va b.) majmuini kerakli yoʻnalishda oʻzgartirish; tuproqda ekinlarni yetishtirish uchun qulay boʻlgan suvhavo, harorat va oziq rejimini, atmosferaning yer yuzasiga yaqin qatlamida havoning harorati va harakatini oʻzgartirish imkoniyatini … Читать далее