PREZIDENT

PREZIDENT (lot. praesidens — oldinda oʻtiruvchi) — 1) hrz. koʻpchilik (respublika shaklida idora qilinadigan) mamlakatlarda saylab qoʻyiladigan davlat boshligʻi. BMT ga aʼzo boʻlib kirgan 189 mamlakatning 140 dan ortigida Prezident lavozimi joriy qilingan (2000). Bunday boshkaruv shakli ilk bor AQSH da 1787-y. vujudga kelgan. Oʻzbekiston tarixida birinchi Prezidentlik lavozimi 1990-y. 24-martda taʼsis etildi. 1991-y. 29 … Читать далее

MUZAFFAROV Ahror Muzaffarovich

MUZAFFAROV Ahror Muzaffarovich (1909.1.9, Chimkent sh. – J987.22.5, Toshkent) — biolog olim. Oʻzbekiston FA akad. (1960), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1969), biol. fanlari d-ri (1952), prof. (1955). Toshkent bilim yurtini tugatgan (1929). Fargʻona pedagogika in-ti dotsenti (1944-y. dan), Margʻilon oʻqituvchilar in-ti direktorining oʻquv va ilmiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari (1945-y. dan), Oʻzbekiston FA Botanika va … Читать далее

MOLEKULYAR BIOLOGIYA

MOLEKULYAR BIOLOGIYA — hayotning asosiy xususiyatlari namoyon boʻlishini molekulyar darajada oʻrganadigan fan. M. b. ning muhim yoʻnalishlariga irsiy axborotni amalga oshirish mexanizmlari va hujayraning genetik apparati strukturasi xamda funksional tuzilishini tekshirish (molekulyar genetika), viruslarning hujayra bilan oʻzaro taʼsiri mexanizmlarini oʻrganish (molekulyar virusologiya), organizmning immun reaksiyalari krnuniyatlarini aniqlash (molekulyar immunologiya), energiyaning hosil boʻlishi va oʻzgarishining molekulyar … Читать далее

MOZIYDAN SADO

«MOZIYDAN SADO» — ilmiyamaliy, maʼnaviymaʼrifiy, rangli jurnal. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi, Badiiy akademiyasi, Matbuot va axborot agentligi nashri. 1999-y. 1 yanv. dan Toshkent sh. da 3 oyda bir marta oʻzbek, rus, ingliz tillarida nashr etiladi. Jur. Oʻzbekiston tarixini asl holda tiklash sohasida mamlakatda olib borilayotgan siyosatni xalq orasida keng ommalashtirish va tushuntirish, muzeylar, muzeyshunoslik … Читать далее

MIRSHAROPOV

MIRSHAROPOV Mirkomil (1900.24.12, Avliyoota – 1938.4.10, Toshkent) — harbiy arbob, oʻzbek diviziyasi qoʻmondoni. Rus-tuzem maktabini tugatgan (1914). 1917-y. da Toshkentga koʻchib kelgan. lik komandirlar kursini tugatgach, uning jangovar hayoti boshlangan. Xorezm Xalq Sovet Respublik a si (XXSR) harbiy noziri (1921), nozir muovini (1924). Mirsharopov XXSR da milliy qoʻshin tuzishga eʼtibor karatdi, respublika hududidan xalqning madaniy … Читать далее

MIRONOV Nikolay Nazarovich

MIRONOV Nikolay Nazarovich (1870.11.10, Samara gubernyasi — 1952.6.7, Moskva) — kompozitor, dirijyor, folklorshunos, pedagog. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat ar-bobi (1930), Oʻzbekiston xalq artisti (1937). Margʻilon shahridagi harbiy orkestr dirijyori (1887-y. dan), ke-yinchalik Margʻilon, Qoʻqon, Toshkent sh. larida konsert guruxlarining tashkilotchisi va rahbari. 1904-y. dan Turkiston, Gʻarbiy Sibir, Qrim, Kavkaz va b. joylarga folklor ekspedi-siyalarni tashkil … Читать далее

MAKAROV Pavel Leontyevich

MAKAROV Pavel Leontyevich (1949.30.5, Toshkent) — dirijyor, kompozitor. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1991), polkovnik (1992). Moskva konservatoriyasining harbiy dirijyorlik f-tini tugatgan (1977). 1987-y. dan Turkiston harbiy okrugi, soʻngra OʻzR Mudofaa vazirligi Harbiy orkestrlar xizmati boshligi, Alohida namunali-koʻrgazmali xarbiy orkestrning badiiy rahbari va bogi dirijyor. Uning rahbarligidagi orkestr turli rasmiy tadbirlarda katnashadi, shuningdek, Oʻzbekistonda va … Читать далее

MAISHIY JANR

MAISHIY JANR — tasviriy sanʼatning kundalik ijtimoiy va shahsiy qayotni, maishiy turmushni aks ettiradigan janri. Turmushda koʻzga tashlanaligan oʻzaro munosabatlar va xattiharakatlarni, uning imki mohi-yati va ijtimoiytarixiy mazmunini chuqur ochib berish kabi xususiyatlarga ega. Demokratik va realistik badiiy anʼanalarning oʻsishi, rassomlarning xalq hayoti va mehnat faoliyatini atroflicha tasvirlashga qiziqishining ortishi bilan bogliq holda rivojlandi. Maishiy … Читать далее

MAJZUB

MAJZUB Namangoniy (taxallusi; asl ismi Abdulaziz) [18-a. 2-yarmi, Qarshi — 1849 (1857), Namangan] — shoir. Oʻzbek tasavvuf adabiyotining yirik namoyandalaridan biri. Buxoro madrasalarida tahsil koʻrgan. Shu yerda Xalifa Husayn Yangiqoʻrgʻoniydan tasavvuf taʼlimini olgan. Majzub tasavvufda zikri jaxriya (oshkora zikr) yoʻlining oʻziga xos uslubini tatbiq etgan. Uning qalamiga mansub «Devon»ga kirgan «Soqiynoma» (181 sahifa) sufiylarning suhbatlarida … Читать далее

MALIKBOYEVA Erkli Vohidovna

MALIKBOYEVA Erkli Vohidovna (1928.16.12, Toshkent) — Oʻzbekiston xalq artisti (1971). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati in-tini tugatgan (1950). 1949-y. dan Hamza teatri (hoz. Oʻzbek milliy akademik drama teatri)da. Ijodining dastlabki yillari mumtoz va zamonaviy dramaturgiyada chuqur lirik obrazlar — Ofeliya («Gamlet»), Sarvinoz («Sevgi afsonasi»), Nazira («Ogʻriq tishlar»), Xannyan («Sabr kosasi») va b. ni mahorat bilan … Читать далее