PARKENT KANALI

PARKENT KANALI — Toshkent viloyatida kuril gan yirik gidrotexnika inshooti. Kanal viloyatning Boʻstonliq, Parkent, Yuqori Chirchiq va Ohangaron tumanlari togʻ oddi yonbagʻiri hududidan oʻtgan. Chirchiq daryosida qurilgan Chirchiq GES kaskadi (Gʻazalkent gidro-uzeli) inshootidan suv….. oladi. Kanal n ing 1-navba-ti (69 km) 1975-1983-y. larda, 2-navbati (14,3 km) 1988—1997-y. larda qurilgan. Uning loyiha uz. 96 km, foydalanishga … Читать далее

MELIORATSIYA

MELIORATSIYA (lot. melioraio — yaxshilash) , qishloq xoʻjaligi melioratsiyasi — yerlarning unumdorligini tubdan yaxshilashga qaratilgan tashkiliyxoʻjalik, muhandislik va agrotexnik tadbirlar turkumi. Melioratsiya tabiiy sharoitlar (tuproq, gidrologik, iqlimiy va b.) majmuini kerakli yoʻnalishda oʻzgartirish; tuproqda ekinlarni yetishtirish uchun qulay boʻlgan suvhavo, harorat va oziq rejimini, atmosferaning yer yuzasiga yaqin qatlamida havoning harorati va harakatini oʻzgartirish imkoniyatini … Читать далее

MELIORATI V TUPROQSHUNOSLIK

MELIORATI V TUPROQSHUNOSLIK — yerning noqulay tabiiy sharoitlarini (iqlim, tuproq eroziyasi, yer koʻchishi, surilishi, sel oqimi, qum koʻchishi, shoʻrlanish, botqoqlanish, qurgʻoqchilik, gidrologiya va gidrogeologiya sharoitlarini) oʻrganadigan fan, tuproqshunosliktmg boʻlimlaridan biri. Meliorati v tuproqshunoslikning asosiy vazifalari: yangi hududlarda irrigatsiyameli-orativ oʻzlashtirish maqsadlarida yer massivlarini toʻgʻri tanlash, yangi sugʻoriladigan yerlar unumdorligini oshirish hamda shoʻr yuvish va b. tadbirlarni … Читать далее

PARKENTSOY

PARKENTSOY — Toshkent viloyati Parkent tumanidagi soy (yuqori oqimida Kumushkonsoy deb nomlanadi). Uz. 40 km, havzasining mayd. 198 km2. Qizilnura choʻqqisi (3267 m)ning shim.-gʻarbiy yon bagʻirlaridan oqib tushadigan, umu-miy uz. 112 km boʻlgan kattakichik irmoklarning qoʻshilishidan hosil boʻladi. Parkentsoy gʻarbiy yoʻnalishda oqib, Qorasuv kanaliga quyiladi. Mavsumiy qor, yomgʻir va buloq suvlaridan toʻyinadi. Oʻrtacha yyutlik suv … Читать далее

SELDARA

SELDARA — togʻlarda, togʻ oldi qirlarida sel hosil boʻladigan, sel keladigan dara, soy. Odatda, uncha uzun boʻlmaydi, koʻlirmok/tri koʻp hamda kalta boʻladi. Seldara togʻdan chiqishda tor oʻzanli boʻlib, keng vodiyga, tekislikka chiqqanda yoyilma konus hosil qiladi. Пост Навигацияси

SEL OMBORI

SEL OMBORI, selxona, sel saqlagich — sel oqimlarini tartibga solish va hududni sel vayrongarchiligidan muhofaza qilish uchun moʻljallangan gidrotexnika inshooti; seddan himoya vositalarining asosiy turi. Sel ombori aksariyat soy oʻzanlarini toʻgʻon bilan toʻsib barpo qilinadi. Toʻgʻonlar tuproq, qumloqi va shagʻalli toshtuproqlar, temirbeton konstruksiyalar va b. dan quriladi. Kichik So. sigʻimi ming va oʻn ming m3, … Читать далее

OʻRMON

OʻRMON — bir-biriga va oʻsish sharoitiga taʼsir etuvchi va geografik landshaft elementini hosil qiluvchi daraxtsimon oʻsimliklar majmui; Yer oʻsimlik qoplamining asosiy tiplaridan biri, biosferaning tarkibiy va juda muhim qismi. Oʻsimliklarning koʻpgina hayotiy shakllaridan iborat boʻlib, bular orasida daraxt va butalar asosiy, oʻtlar, butachalar, yoʻsinlar, lishayniklar va h. k. ikkinchi darajali rolʼ oʻynaydi. Oʻ. Antarktidadan tashqari … Читать далее

SOʻQOQSOY

SOʻQOQSOY, Samsaraksoy Toshkent viloyatining Parkent tumanidagi soy. Chirchiq — Ohangaron havzasida joylashgan. Chatqol tizmasining jan. gʻarbiy yon bagʻridan oqib tushuvchi Sarituproqsoy va Miskensoyning qushilishidan hosil boʻladi. Uz. 33 km, havzasining mayd. 75,4 km2. Qorasuvga quyiladi. Soʻqoq qishlogʻiga qadar soy yon bagʻirlari baland, tor va chuqur vodiyda, shagʻal va xarsang toshlarga toʻla nishabi katta oʻzanda oqadi, … Читать далее

XONBANDI

XONBANDI — qad. suv ombori (10-a.). Hoz. Jizzax viloyati Forish tumani markazidan 12—15 km shim. da, Pasttogʻ darasi ichiga qurilgan. X. Nurota togʻidan oqib chiqadigan Osmonsoy va Ilonchisoyttt sel suvlarini jamgʻarib, yozda ekinlarni sugʻorish uchun barpo etilgan. X. toʻgʻoni granit toshlar va suvga chidamli maxsus qorishmalardan ishlangan. Toʻgʻonning bal. 15,25 m, uzunligi ustki qismida 51,57 … Читать далее

OVXONA

OVXONA — Samarqand viloyati Pastdargʻom tumanidagi soy. Zirabuloq — Ziyovuddin togʻlarining shim. yon bagʻridan boshlanadi. Uz. 30 km, havzasining mayd. 24,3 km2. Oʻrtacha yillik suv sarfi 0,28 m3/sek., oqim moduli 11,5 l/sek, km2. Suvining asosiy qismi qishning 2-yarmida va erta bahorda oʻtadi. Soydan 4—5 y. da kuchli sel keladi. Пост Навигацияси