MADRASA

MADRASA (arab, darasa—oʻrganmoq) — musulmonlarning oʻrta va oliy oʻquv yurti. Ulamolar va maktabdorlar, Yaqin va Oʻrta Sharq mamlakatlarida davlat organlari xizmatchilarini ham tayyorlaydi. 7—8-a. larda islom dini ulamolari musulmon ilohiyoti masalalarini sharhlab berib turadigan markaz sifatida arab davlatlarida paydo boʻlgan. 9—13-a. larda islom diniga eʼtiqod qilinadigan mamlakatlarda, jumladan, Oʻrta Osiyoda tarqaldi. Madrasa larda milliy ziyolilar … Читать далее

MUBORAK TUMANI

MUBORAK TUMANI — Qashqadaryo viloyatitsat tuman. 1978-y. 13 sent. da tashkil etilgan. Gʻarbda Buxoro viloyati, shim. da Navoiy va Samarqand viloyatlari, sharkda viloyatning Koson tumani, jan. da Kasbi va Mirishkor tumanlari b-n chegaradosh. Mayd. 3,07 ming km2. Aholisi 62 ming kishiga yaqin (2003). Tumanda 4 qishloq fuqarolar yigʻini (Muborak, Sariq, Qarluk, Qoraqum), 1 shahar (Muborak) … Читать далее

MAYDONTOL

MAYDONTOL — Qozogʻiston Respublikasi ia Toshkent viloyatidagi daryo. Talas Olatovining jan. garbiy yon bagridan oqib tushali. Maydontol tizmasi b-n Talas Olatovi tutashgan joyda. 350 m balandlikda, uncha katta boʻlmagan 2 ta koʻldai boshlanadi. Uz. 50 km, xavzasi 471 km:. Yuqori oqimida, Toroshuvsoy bilan qoʻshilguncha Chingizsoy deb ataladi. Jan. roqda Oygaying daryosi bilan qushilib. Piskom daryosini … Читать далее

MOʻYNOQ TUMANI

MOʻYNOQ TUMANI — Qoraqalpogʻiston Respublikasining shim. dagi tuman. 1931-y. 19 sent. da tashkil etilgan. Amudaryo deltasi, Orol dengizining jan. dagi hududlarni egallaydi. Qoraoʻzak, Chimboy, Boʻzatov tumanlari, Krzogʻiston Respublikasining Oqtoʻba, Qiziloʻrda viloyatlari bilan chegaradosh. Mayd. 37,94 ming km2. Aholisi 28,8 ming kishi (2003). Tumanda 5 ovul fukarolari yigʻini (Boʻzatov, Madali, Tikoʻzak, Uchsoy, Qozoqdaryo), 1 shahar (Moʻynoq) … Читать далее

MYUNXEN BITIMI

MYUNXEN BITIMI — Buyuk Britaniya bosh vaziri N. Chemberlen, Fransiya bosh vaziri E. Daladye, Germaniyaning fashist diktatori A. Gitler va Italiyaning fashist diktatori B. Mussolini tomonidan 1938-y. 29—30 sent. da imzolangan bitim. Sudet viloyatini Chexoslovakiyadan ajratib olib Germaniyaga berishni, shuningdek, Vengriya va Polsha hukumatlarining Chexoslovakiyaga nisbatan boʻlgan hududiy daʼvolarini qondirishni nazarda tutgan. Bu bitim 2-jahon … Читать далее

MUSOBEK

MUSOBEK (19-a.) — Buxoro amirligining Rossiyaga yuborgan elchisi, miroxur, 1867-y. may oyi boshlarida Orenburgga kelgan va Rossiya bilan boʻlgan muzokaralarda qatnashgan. Musobek Buxoro amirligi bilan Rossiya oʻrtasidagi chegarani 1866-y. sent. da Sirdaryoning soʻl qirgʻogʻi boʻylab belgilashni taklif qilgan. Birok, Rossiya Oʻratepa va Jizzaxdan ayrilib qolishni istamay, faqat Yangiqoʻrgʻonni berishga koʻngan. Yangi bitimda tovon toʻlash xdqida … Читать далее

MUVAQQAT HUKUMAT

MUVAQQAT HUKUMAT ( Rossiyada) — imperator Nikolay II taxtdan agʻdarilgandan soʻng barpo etilgan 1demokratik hukumat. Fev. inqilobidan soʻng Davlat dumasi aʼzolari Muvaqqat (Vaqtli) komitet tomonidan, Petrosovet rahbarlarining roziligi b-n, taʼsis majlisi chaqirilgunga qadar tuzilgan. Oliy ijroiya-boshqaruv organi qonun chiqarish funksiyalarini ham bajargan. 1917-y. 2(15) martdan 25 okt. (7 noyab.) gacha faoliyat yuritgan; M. h. ning … Читать далее

MUSTAQILLIK DARSLARI

MUSTAQILLIK DARSLARI — Oʻzbekistondagi taʼlim muassasalarida 1991-y. dan joriy qilingan oʻquv mashgʻulotlari. Oʻquvchi va talabalarga Oʻzbekiston Respublikasi istikloli uchun kurash tarixi, uning mazmunmohiyati, bunyodkor gʻoyalari, hoz. kuni, istiq-boli toʻgʻrisida aniq va mukammal bilimlar berishga bagʻishlangan. Oʻzbekistonning barcha umumiy oʻrta taʼlim maktablari, oliy hamda oʻrta maxsus va oʻrta kasb-hunar oʻquv yurtlarida yangi oʻquv yilning birinchi darsi … Читать далее

MININ Kuzma Minich

MININ Kuzma Minich (? – 1616) — rus xalqining polyaklar bosqiniga (17-a. boshi) qarshi milliy ozodlik kurashi tashkilotchisi, 1611 — 12 y. lardagi xalq koʻngilli lashkarlari rahbarlaridan biri, milliy qahramon; D. M. Pojarskiyning safdoshi. Nijniy Novgorod posadidan. 1611-y. sent. dan zemstvo oqsoqoli. Moskva uchun janglarda shaxsiy jasorat koʻrsatgan. 1612 — 13y. larda zemstvo hukumati aʼzosi, … Читать далее

MAHMUDBIY

MAHMUDBIY, Mahmud Qatagʻon (taxm. 17-a. 1-yarmi — 18-a. boshi) — ashtarxoniylar davridagi nufuzli amaldor, otaliq. Toxariston (1683-y. dan), Balx va Badaxshon hokimi (1688-y. dan). M. Movarounnahrning 17-a. 1-yarmidagi ijtimoiysiyosiy hayotida muhim rol oʻynagan. Imomqulixon davrida (1611— 42) Qunduz M. ning yurti va Toxaristonning Toliqon, Kishm kabi tumanlarini birlashtirgan mulk markaziga aylangan. Mahmudbiy otaliq davrida Ishkamish … Читать далее